برنامه هفتگی نیم سال 88-89

محمدمهدي روشن‌فكر

مسائل اعتقادی و اقتصادی و سیاسی فراوانی وجود داشت که می‌توانست میان نیروهای سیاسی ایران پس از انقلاب فاصله و شکاف ایجاد کند، ولی به‌خاطر وجود فضای ناآرام و التهاب در اوایل انقلاب، این اختلافات فقط در میان سه جریان عمدۀ چپ‌گرا، ملّی‌گرا و اسلام‌گرا نمایان بود. از اوایل دهۀ 1360 با پیدایش ثبات داخلی و حذف دو جریان چپ و ملّی‌گرا از عرصۀ سیاسی کشور، به‌تدریج مرزبندی سیاسی، فرهنگی و اقتصادی میان نیروهای اسلام‌گرا نیز ظهور کرد و با تأیید حضرت امام(ره)، این جناح‌ها در مقام گروه‌هایی که در اهداف انقلاب مشترک و در سلیقه‌ها با یکدیگر متفاوت‌اند، رسماً به رقابت سیاسی با هم برخاستند. دوگانگی سیاسی جریان اسلام‌گرا تا هم‌اکنون نیز ادامه داشته است و با عناوین، مشخصه‌ها، سلیقه‌ها، راهبردها، و نگرش‌های متفاوت و گاهاً متضاد در صحنۀ کشور دیده شده‌اند. در نوشتار ذیل چگونگی جناح‌بندی سیاسی در جمهوری اسلامی، از دهۀ 1360 تاکنون، تحلیل و ارزیابی شده است.

ژان فرانسوا لیوتار،  پست مدرنیسم و فروپاشی گفتمان های مدرن

یان آدامز و آر. دبلیو دیسون

مترجم: یعقوب نعمتی وروجنی

اشاره: آر. دبلیو دیسون، استاد علم سیاست و نیز مدیر مرکز تاریخ اندیشه سیاسی در دانشگاه دورهام انگلیس، و یان آدامز نیز عضو افتخاری این مرکز می باشند. نویسندگان در این مقاله که بخشی از یک کتاب جامع با عنوان پنجاه متفکر اصلی اندیشه سیاسی می باشد، به بررسی آراء و افکار ژان فرانسوا لیوتار، فیلسوف معاصر و پست مدرن فرانسوی پرداخته اند. نویسندگان پس از بحث درباره ایده های لیوتار مدعی می شوند که افکار لیوتار نیز در چارچوب همان فراروایت هایی قرار می گیرد که خود وی برای رد کردن آنها تلاش می کند؛ و در واقع طبق استدلال آدامز و دیسون، نسبی گرایی پست مدرن و رد هر گونه ایده فراگیر، منطق اصلی پست مدرنیسم را نیز نسبی و قابل تردید می نماید.

خبرگزاري فارس: اين نوشتار ضمن بيان مختصري از روش‌شناسي و رهيافت پست‌مدرن درعلوم انساني، به اين بحث مي‌پردازد كه مواجهه پژوهشگربا رهيافت‌هاي نوين درعلوم سياسي بايد فعال، آگاهانه، گزينشگر و نقاد باشد وبا معيار قراردادن ملزومات واهداف پژوهش ازرهيافت‌هاي گوناگون بهره مند شودكه نام آن را مي‌توان«‌رويكرد تلفيقي» نهاد.

ريچارد  ان. هاس و مارتين اينديك

ترجمۀ محمدعلي معتضديان

دولت اوباما وارث بسیاری از مشکلات و اشتباهات دولت‌های قبل از خود، به‌ویژه دوران هشت‌سالۀ ریاست جورج. دبلیو بوش بر کاخ سفید، است و بیشتر این مشکلات و اشتباهات به سیاست‌های خاورمیانه‌ای دولت بوش مربوط می‌شود. چنین به‌نظر می‌رسد که اوباما برای ایجاد تغییر در شرایط داخلی و بین‌المللی امریکا کاری ضروری‌تر و فوری از بازنگری در نگاه این کشور به خاورمیانه نداشته باشد؛ زیرا کلید بسیاری از مشکلات در خاورمیانه و به‌ویژه در تهران است.

سیاست مقوله ساده نیست ، عنصری است بافته شده از تاروپود جامعه.
اقتصاد، فرهنگ، تاریخ وجغرافیای هر جامعه ، نوع وپیچیده گی های سیاست را تعریف می کند.
سیاست عصارۀ صدها عاملی است که درعمق پیچیدگی های خود ، معجونی به نام "قدرت" را به وجود می آورد.
استناد وبرداشت عوام الناس از واژه Politic خدعه وتزویر است که برای اداره یا بهبود امورشخصی یا اجتماعی وطور مشخص به منظور ادامه سیطره وقدرت افراد یا گروه هابه کارمیرود. اما تصور خواص از این اصطلاح کسب علم وحفظ قدرت است، که با رنگ "هنر" زیب وزینت می گیرد وموجب تحکیم حکومت خواص بر عوام می شود.
از اینجا نتیجه حاصل می شود که !
سیاست هم علم است وهم هنر، زیرا قوانین وقواعد وساختار وتاریخ سیاست از نظر علمی مورد بررسی قرارمیگیرد.
وهم هنر است زیرا بدون داشتن شم سیاسی ، پویا یی، زیرکی ، خود بینی، خویشتن داری، قریحه وسرعت انتقال وداشتن آگاهی های لازم از جامعه نمی توان به امر سیاست پرداخت.
برای سیاست مدار برجسته شدن باید آموخت که چه کسی میبرد، چه چیزرا می برد، کجامی برد،چگونه میبرد، چرامیبرد وبا چه زیانی وبامصرف کدام نیرو وباچه لحنی برده می تواند.
ما از علم سیاست می آموزیم که :حکومت به منظور اداره امورکشور، درارتباط با احزاب سیاسی واقشار اجتماعی، از چه تدابیری استفاده کند وبرای ایجاد نظم اجتماعی درجهت مصالح عمومی به اعمال چه نوع قدرتی بپردازد ودر عرصۀ داخلی وخارجی نوع سیاستهای کاربردی خودرا تعین نماید.هرحکومتی نوع سیاست عملی خود را باتوسل به عقل وقدرت ودرایت تعین می کند وتوسط علم سیاست پا یه های این سه مقوله درحکومت تقویت میگردد پس عقل بدون علم ودرایت وتدابیر بدون هنر، حکومت را از قدرت تهی میسازد،زیرا پایگاه قدرت درحکومت ، ملت است وملت پرقدرت حکومت قدرتمند به وجود می آورد.
ارسطو ازآن جهت انسان را حیوان سیاسی (Political Animal) می نامد که انتخاب انسان با عقل کنترول می شود وموجودی است عقلی که علم اورا هدایت میکند وموجودی است علمی که علم اوتحت لوای عقیده وایمانش قرارمیگیردوموجودی است ایمانی که ایمان او درفطرت وتاریخش ریشه دارد.
به نظر ارسطو انسان موجود سیاسی است که با پوشش وتدبیر زندگی می کند وتدبیر وتلاش وجستجوی روابط خودرا بادیگران براصل نیازمندی مرتبط می سازد.
واما ارتباط سیاسی محصول ودست آوردی است که به جریان اطلاعات وابستگی دارد.
بعداز پدیدار شدن رسانه های صوتی وتصویری ، اطلاعات از طریق مطالب چاپی برای کسب اطلاعات ضرورت پیشین خودرا ازدست داد. وتبلیغات حکومتی برای حفظ قدرت درمیان مردم به واسطه رسانه های جمعی الکترونیکی آسان تر گردید.
ارتباط برتمامی جنبه های سیاست اثر می گذارد ، اما ویژگی برجسته آن دردنیای کنونی عبارت است از: ارتباط بین سیاستمداران وشهروندان وارتباط آنها با دولت ها در سطح بین المللی.
برای شیوه ارتباط درست دردهه 1980 اصطلاح (ادب سیاسی) ویا ( درستی سیاسی) رایج گردیده ومنشاء فکری آن این عقیده است که زبان منعکس کننده آید ئولوژی های حزبی وجهان بینی های اخلاقی است اصطلاح ادب سیاسی درمباحثات اکادمیک پذیرفته شده وبه صورت موضوعی بحث انگیز در آمده است.
درادبیات سیاسی روابط دیپلماسی توسط زبان علم فنی سیاست یک کشور درسطح بین المللی معین میگردد.
دیپلمات ها می کوشند تادر مواقع ارائیه بیانات وتماس های دیپلماتیک کلمات والفاظ که باعث ایجاد کدورت وتیره گی روابط شود خود داری بعمل آورند.
نزاکت دیپلماسی وادب سیاسی نوع روابط بین المللی را مشخص می کند. بنابر آن عبارات کاربردی درادبیات سیاسی دولت ها درباب مراودات بین المللی ، درابعاد سیاسی ، فرهنگی، اقتصادی ،اجتماعی ،هنری ، تجاری وصنعتی به نوع روابط دیپلماسی معنامی بخشد.از آنجائیکه سیاست وسیله ایست برای تأمین روابط ومناسبات میان کشورهادرسطح بین المللی ومشخص کننده روابط ومناسبات میان احزاب نیروهای سیاسی واجتماعی فعال جامعه ومهمتر ازهمه علم سیاست طرق ووسایل حکومت کردن وفعال نگهداشتن چرخ های وسایل قدرت می باشد. وروزتاروز جوامع بشری سیاسی می گردد شعور سیاسی وافکارونظریات سیاسی ارتقاء می یابد بنابر آن لازم است تاعلم سیاست وهنر تطبیق آنرا درامور روزانه آموخت واز شیوه هاطرزالعمل های مناسب سیاسی استفاده کرد.
باید درپس منظر هرنظر ، اعلامیه واظهارات حکومت ها، احزاب واقشار اجتماعی اهداف ومقاصد سیاسی راجستجوکرد.
رهروان راه سعادت وخوشبختی انسان بدون داشتن مصارف سیاسی وکاربردهنری آن نمی توانند به مقاصد و اهداف معین برسند ودرمقابل هیولای جهل وظلمت وارتجاع سیاسی موفق گردند.

خدایا!

به علمای ما مسئولیت
به عوام ما علم ، به مومنان ما روشنایی
به روشنفکران ما ایمان ، به متعصبین ما فهم
به فهمیدگان ما تعصب ، به زنان ما شعور و به مردان ما شرف
به پیران ما آگاهی ، به جوانان ما اصالت
به اساتید ما عقیده ، به دانشجویان ما نیز عقیده
به خفتگان ما بیداری ، به دینداران ما دین
به نویسندگان ما تعهد ، به هنرمندان ما درد و به شاعران ما شعور
به محققان ما هدف ، به ناامیدان ما امید و به ضعیفان ما نیرو
به محفظه کاران ما گستاخی ، به نشستگان ما قیام
به راکدان ما تکان ، به مردگان ماحیات و به کوران ما نگاه
به خاموشان ما فریاد ، به مسلمانان ما قرآن
به شیعیان ماعلی ، به فرقه های ما وحدت
به حسودان ما شفا ، به خودبینان ما انصاف
به فحاشان ما ادب ، به مجاهدان ما صبر و به مردم ما خودآگاهی
و به همه ملت ما همت تصمیم ، استعداد فداکاری ، شایستگی نجات و عزت ببخش!

آمــــــــــــــــــــــــــــین یا رب العالمیـــــــــن

دکتر علی شریعتی

من شکست نمی خورم ،  ایمان و دوست داشتن روئین تنم کرده اند 

 وقتی تنهای تنهایم کردند و دنیایم قفسی سیمانی چند وجب در چند وجب ، تنگ و تاریک مثل گور ،بریده از جهان و جهانیان ،  دور از عالم زندگان و یادها و نامها نیز از خاطرم گریخته بودند ،  در خالی ترین خلوت و مطلق ترین غیبت که هیچ نبود و هیچ نمانده بود ، باز هم در آن خالی و خلاء محض چیزی داشتم ، درآن غیبت محض حضوری بود ،  در آن بی کسی محض احساس میکردم که چشمی مرا می نگرد ، می پاید ، دیده می شوم ،حس می شوم  "بودن"ی در خلوت من حضور دارد ، کس بی کسی ام را پر می کند ، در آن فراموش خانه ی نیستی و مرگ و تاریکی و وحشت یار تماشاگری دارم که یاد و وجود و حیات و روشنی را در رگهایم تزریق می کند ،حتی گاهی سلامش می کنم ، گاهی از او خجالت می کشم ، گاهی از او چشم می زنممواظب اعمال و رفتار و افکار و حرکات خویشم ،گاهی در آن قبر تنها خودم را برایش لوس می کنم ، از اینکه می بینم از من راضی است ، از کارم خوشش آمده است به خودم می بالم ، کیف می کنم ، خودخواهی ام اشباع می شود . سرفرازم و مغرور و قوی و روشن و خوب

دکتر علی شریعتی